حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2697
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
2327 اين تأليف ) ، روى سكههاى پارتى نيز معرّفى شاه بخطّ يونانى است . بعد از زبان يونانى زبان و خطّ آرامى هم در روى سكهها استعمال ميشد . در يك مورد از كتاب ليندزى ديده مىشود ، كه خطّ آريانى ، بطوريكه در باختر معمول بوده استعمال شده . يوسف فلاويوس مورّخ يهود كتاب خود را در باب جنگهاى يهود ، قبل از اينكه به زبان يونانى بنويسد ، براى خوانندگان پارتى به زبان آرامى نوشته « 1 » زيرا خوانندهء زياد بين پارتيها داشته . معارف در باب معارف همينقدر ميتوان گفت ، كه پارتيها خطّ داشتند و اشخاص باسواد در ميان آنها كم نبود . ادارات دولت با يكديگر مكاتبه ميكردند . پارتيها بجاى كاغذ براى كتابت در اوائل كتان استعمال ميكردند ، ولى بعد مانند مصريها پاپيروس ( كاغذ حصيرى ) را ، كه در حوالى بابل ميروئيد به كار ميبردند ( پلين ، تاريخ طبيعى ، كتاب 13 ، بند 11 ) . احكام مركز براى ولات فرستاده ميشد و ولات هم راپورتهاى كتبى بمركز ميفرستادند ( هروديان ، كتاب 3 ، بند 1 ) . فصل سوم تجارت و صنعت - صنايع مستظرفه : موسيقى ، معمارى ، حجارى و زينتسازى تجارت و صنعت ايران در دولت پارت تجارت زيادى با روم داشت و در سرحدّ گمرك خانهاى بود ، كه امتعه ورودى و صدورى بدانجا وارد و در كتابچههائى ، كه مخصوص اين كار بود ، ثبت ميشد ( فيلوستراتوس ، فصل 1 ، بند 20 ) . در شهرهاى بزرگ مواظب ورود اشخاص خارجى بودند ، اسامى آنها را ثبت ميكردند و دروازهبانها در اين باب راپرت ميدادند ( همانجا ، بند 27 ) . تجارت با روم بتوسط تجّار به عمل ميآمد و مال التجارهاى ، كه بروم ميرفت ، عبارت بود از : منسوجات گوناگون و ادويه و قالى و قاليچه و پارچههاى ابريشمى .
--> ( 1 ) - ششمين دولت الخ ، صفحه 424 .